Erasmus MC

In een ziekenhuis die met een snel toenemende digitalisering te maken heeft, is het van essentieel belang om te blijven aansluiten bij de belevingswereld van de patiënten en de zorgverleners. Zorg is in de eerste plaats mensenwerk maar wordt in steeds grotere mate ondersteund door middel van (data)technologie. De onbegrensde mogelijkheden die technologie ons nu al biedt verandert het proces voor iedereen, inclusief de patiënt zelf.

De logistieke processen in het ziekenhuis, digitale datastromen, de transparantie die patiënten wensen en de toepassingen van nieuwe mogelijkheden zoals precison medicine, kunstmatige intelligentie en machine learning komen allemaal samen op het terrein van de elektronische gezondheidszorg of te wel eHealth. De bijdrage die van de digitalisering mag worden verwacht zijn verbetering van de processen rond diagnose en behandeling, verhoging van de patiëntveiligheid en het vergroten van de waarde voor de patiënt. Dat zorg naast hoogwaardige kwaliteit, in de eerste plaats patiënt gericht moet zijn, maakt de uitdagingen in het realiseren en accepteren van technologie gedreven toepassingen alleen maar groter. Het verankeren van de toepassingen in de dagelijkse praktijk versterkt de relatie tussen zorgverlener en patiënt, vergroot het serviceniveau voor de patiënten en kan kostenbesparingen opleveren.

Als we het over eHealth hebben, komen een aantal onderwerpen naar voren zoals het verkrijgen van de data en opslag, informatie-uitwisseling, educatie, communicatie, waarbij de autonomie en privacy van het individu voorop moeten staan. De positieve effecten van het toepassen van ehealth zijn gelegen in het versterken van de positie van de patiënt (empowerment), vergroten van de betrokkenheid van patiënt en familie in het behandelproces, toenemende mate van zelfmanagement en preventie, doch alles gericht op de continuïteit van zorg en het creëren van vertrouwen maar ook convenience. Voor al deze onderwerpen gaat, mits goed ingericht en geïmplementeerd, eHealth een belangrijke rol spelen. Dat cultuur en persoonlijke omstandigheden, van zowel patiënt en familie als zorgverlener, een factor van betekenis vormen dient bij de toepassing van eHealth terdege mee te wegen.

Naast deze uitdagende en aantrekkelijke kanten van eHealth zijn er ook risico’s en bedreigingen, zoals:

  • Sterke afhankelijkheid van de technologie (ook van derden) maakt de toepassingen eHealth kwetsbaar en kan de acceptatie negatief beinvloeden. Daar komt bij dat afhankelijkheid van derden toeneemt omdat intern deze kennis onvoldoende aanwezig is, als voorbeeld is het onderhoud en gebruik van de portalen door een externe EPD-leverancier.
  •  Ingewikkelde balans tussen privacy en patiënt betrokkenheid blijft een continue zorg, evenals cyberveiligheid. (N Engl J Med 2017; 377:1509-11)
  • eHealth-functionaliteit vraagt om op een andere wijze naar begeleiding educatie en verwachting van de patiënt te kijken. De gezondheidsverschillen zoals tussen bepaalde sociale groepen, oud/jong, hoog/laag opgeleid, zouden nog verder kunnen toenemen als we daar niet expliciet rekening mee houden.

Om bovenstaande doelen te bereiken denken wij vooral aan het ondersteunen van:

  • Informatie, educatie en communicatie:
    • Portaal: niet alleen inzien van eigen medische gegevens, maar ook meekijken in verslaglegging (“Open Notes”), dashboard van eigen zelf gerapporteerde uitkomsten (in het kader van value based healthcare), keuzehulpen (shared decision making), video/audio opnames van gesprekken, overzicht van behandelplannen en doelen (zorgpad), en (video)consulten (waaronder veilige email).
    • Patiënten Informatiecentrum en eigen Corporate webservices/apps: fysiek en virtueel centrum waar goed opgeleide, service gerichte medewerkers patiënten op allerlei manieren helpen met informatie maar ook getraind zijn feedback te ontvangen en 24/7 bereikbaarheid te verzorgen. Sociale media zullen hier een belangrijk onderdeel van zijn.
    • Gemak/convenience: de huidige patiënt is ook een burger in de maatschappij en het Erasmus MC is ook een bedrijf met een complexe logistiek, bijna een soort “Schiphol”. De huidige burger verwacht dat onze zaken ook op een moderne manier geregeld kunnen woorden. Dit behelst onder meer afspraken maken, parkeerplaats boeken, maaltijden regelen, verstuurde rekeningen inzien etc., maar ook een digitale ondersteuning van ons logistieke proces op specialistische afdelingen als OK, dagbehandeling en medicatie en bevoorrading hoort hier nadrukkelijk bij.
    • Zorgverleners en patiënten: niet elke patiënt of zorgverlener kan hier zo maar mee omgaan. Er zal dan ook een begeleiding georganiseerd moeten worden om dit goed te organiseren.
  • Zelfmanagement, zelfredzaamheid: behalve bovenstaande onderwerpen zullen wij ook in staat moeten zijn een antwoord te hebben op de behoefte van de patiënt zijn eigen gegevens digitaal te kunnen ontvangen (downloaden) en te combineren met eigen gegevens van wearables of devices thuis. In het kader van VBHC zullen er frequent vragenlijsten verstuurd worden, maar ook in het uitvragen van ervaringen zal dit moeten gebeuren op een logistiek en patiëntvriendelijke manier, d.w.z. met een computerized adaptive testing (PROMIS) manier. Hierdoor zal de vragenlast minder zijn en de vragen logischer over moeten komen en aansluiten bij de beleving van de patiënt.

Documenten

Visie Erasmusmc